Silos

Sud Bosne i Hercegovine

Krizni štab općine Hadžići je 14. maja 1992. donio odluke o izolaciji svih lica koja sarađuju s neprijateljem, na osnovu koje je došlo do hapšenja civilnog stanovništva srpske nacionalnosti s područja Pazarića, Tarčina te okolnih naselja, i njihovog smještanja u objekte “Silos“ u Tarčinu, Osnovnu školu “9. maj“ u Pazariću, a kasnije i u magacine kasarne “Krupa“ u Zoviku. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 4., 43., para. 93-94.), (para. 99. drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 30.)

“Silos“ je osnovan sredinom maja '92. godine, dolaskom rezervista Jugoslovenske narodne armije (JNA) zarobljenih tokom sukoba u kasarni “Krupa“ i “Žunovnica“, a krajem maja 1992. godine u ovaj objekat je pristigla prva grupa civila srpske nacionalnosti. (para. 97. drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 44.), (para. 93. drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 29.)

Obezbjeđenje “Silosa“ je na početku vršila policija, a kasnije vojne strukture. (para. 106-118., drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 46-48.)

Oko 500 osoba, isključivo srpske nacionalnosti, među kojima su se, osim vojnosposobnih muškaraca, nalazile i maloljetne osobe, žene i starci dobi od 14 do 84 godina, odvođeno je uz izgovore da se privode radi posjedovanja nelegalnog naoružanja, odnosno saradnje s neprijateljem, u prostorije policijskih stanica Pazarić i Tarčin, a neki su direktno odvođeni u “Silos“ i prostorije Osnovne škole “9. maj“. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 4-5., 43., 112., para. 93., 440-441.), (para. 89-90. drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 28.)

Sud je zaključio da su neka lica srpske nacionalnosti koja su od kraja maja 1992. zatvarana u školu u Pazariću ili u “Silos“, imala oružje, ali da nisu bila uključena ni u kakve vojne aktivnosti prilikom hapšenja. (para. 183-186., 431-437., drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 64-65., 110-111.), (para. 181-183. drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 49-50.)

Tokom privođenja su policajci i pripadnici općinskog štaba Teritorijalne odbrane tukli osobe srpske nacionalnosti. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 5., 97., para. 366.)

U višemjesečnom zatočenju u prostorijama fiskulturne sale u osnovnoj školi “9. maj“ u Pazariću je bilo oko 140 civila srpske nacionalnosti, dok je u različitom vremenskom trajanju od jednog do 1.334 dana u “Silosu“ zatvoreno oko 500 civilnih lica srpske nacionalnosti te oko 90 lica hrvatske nacionalnosti. (drugostepena Fadil Čović i ostali, str. 5-6., 43., 51., para. 93., 136.), (drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 3-4., 64., para. 250.)

Zatočenici u “Silosu“ i “Krupi“ su boravili u neuslovnim i često prenatrpanim betonskim ćelijama. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 6-7., 119-126., para. 470-498.)

Usljed pogoršanja zdravstvenog stanja boravkom u nehumanim uslovima u objektu “Silos“, tokom 1992. umrlo je nekoliko lica, dok su neki preminuli po puštanju kući, a neki u bolnici Suhodol. (para. 519. drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 131.)

U logoru “Silos“ su tučeni i zlostavljani civili kojima su nanesene teške tjelesne ozljede. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 7-8., 142-143., 145-146., para. 562-564., para. 573-575.)

Od aprila do jula 1993. tokom sukoba između Armije RBiH i Hrvatskog vijeća obrane (HVO) izvršeno je nezakonito zatvaranje civilnog stanovništva hrvatske nacionalnosti s područja Tarčina, Medvjedica, Mokrina, Pirina i Zabrđa, koji su potom smješteni u logor “Silos“. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 4-5., 88., para. 318.)

Utvrđeno je da zarobljeni pripadnici HVO-a u momentu hapšenja nisu pružali nikakav otpor, odnosno bili su onesposobljeni za borbu. (para. 196-197. drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 67.), (para. 191-192. drugostepena Šerif Mešanović, str. 51-52.)

Nadležni su u januaru i aprilu 1993., prilikom dolaska vojnih tužilaca i istražnog sudije Okružnog vojnog suda Zenica na područje Tarčina, namjerno prešutjeli činjenicu da se u objektima “Silos“ i “Krupa“ nalazi veliki broj lica lišenih slobode, već je to u aprilu 1993. učinjeno samo u odnosu na 17 osoba. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 9., 156., para. 612-613.)

Zatočenici iz “Silosa“ i “Krupe“ odvođeni su na radove na prvim borbenim linijama, prilikom čega su psihički i fizički zlostavljani, pa su tako zatvorenici radili na linijama na Igmanu, Hrasnici, Butmiru, Donje, Kotorcu, Stupu, Mojmilu, Nedžarićima, Jevrejskom groblju, Bistriku, Soukbunaru. (drugostepena presuda Fadil Čović i ostali, str. 10., 165-166., para. 662-663.) (drugostepena presuda Šerif Mešanović, str. 4-5., 82., para. 332-333.)