Kaonik

MKSJ

Vojnici HVO-a su 27. januara 1993. ušli u mjesto Očehnići, uhapsili vojno sposobne muškarce i odveli ih u zatvor u Kaoniku, gdje su ostali zatočeni sve do februara. Tokom zatočenja su bili podvrgnuti mnogobrojnim zlostavljanjima. (para. 570. Blaškić, str. 194.)

Logor “Kaonik” se nalazio u nekadašnjoj kasarni Jugoslovenske narodne armije (JNA) u Busovači, koja je uglavnom bila korištena kao magacin oružja, a sam zatvor u Kaoniku činila su dva skladišta koja su se nalazila stotinjak metara od ulaza u logor. Svi ti zatočenici su bili Bošnjaci i, uglavnom, civili. Većinu ljudi su pripadnici HVO-a uhapsili dok su bili kod kuće i u nemogućnosti da se brane, a tačan broj zatočenih nije utvrđen. (para. 153. Aleksovski, str. 60.), (para. 774. Kordić i Čerkez, str. 261.)

Svi zatočenici su bili Bošnjaci i, uglavnom, civili. Većinu ljudi su pripadnici HVO-a uhapsili dok su bili kod kuće i u nemogućnosti da se brane, a tačan broj zatočenih nije utvrđen. (para. 153. Aleksovski, str. 60.), (para. 774. Kordić i Čerkez, str. 261.)

Prvi period zatočeništva trajao je 15 dana – od 25. januara do 8. februara 1993. – kada su Bošnjaci razmijenjeni za 30-ak hrvatskih zarobljenika iz Kaćuna. (para. 149. Aleksovski, str. 59.), (para. 774. Kordić i Čerkez, str. 261.)

Drugi talas hapšenja trajao je od 14. aprila do oko 20. aprila 1993. godine. Neki Bošnjaci su odvedeni direktno u logor “Kaonik”, a drugi prvo pritvoreni u Domu kulture u Vitezu. (para. 150. Aleksovski, str. 59.), (para. 774. Kordić i Čerkez, str. 261.)

Zatočeni su bili izloženi zlostavljanju, kako fizičkom, tako i psihičkom, odvođeni su da kopaju rovove, dok su uslovi u logoru bili loši. (para. 135, 204. Aleksovski, str. 54. i 77.), (para. 774. str. 261)

Vojnici HVO-a su sredinom aprila 1993. prodrli u mjesto Lončari, uhapsili 25 osoba i odveli ih u logor “Kaonik”, a bošnjačke kuće su zapaljene. Također su zapaljeni stambeni objekti, staje i stoka u selima Jelinak i Putiš, a 10-ak osoba se od tada smatra nestalim. Oko 200 osoba u Lončarima, među kojima je bilo žena, djece i staraca, između ostalog i iz sela Jelinak i Putiš, okupljeno je u mektebu džamije, zaprijećeno im je smrću ako pokušaju pobjeći, a više njih je pretučeno. Brojni civili Bošnjaci su natjerani da napuste selo. (para. 567-568. Blaškić, str. 193-194.), (para. 658. Kordić i Čerkez, str. 220.), (para. 143., 146. Aleksovski, str. 57–58.)

Kantonalni sud Novi Travnik

Zatvor u Kaoniku je početkom ratnih dejstava pretvoren u vojni zatvor, gdje su upućivane osobe koje nisu poštovale komande vojske HVO-a ili HOS-a, te je istovremeno bio i neka vrsta logora u koji su zatvarani civili bošnjačke nacionalnosti. (A. J. i Đ. M., str. 11-12.)

Civili bošnjačke nacionalnosti koji su od aprila do juna 1993. bili zatvoreni u prostorijama vojnog zatvora u Kaoniku, fizički i psihički su zlostavljani. (A. J. i Đ. M., str. 3., 29-33.)

Tri osobe bošnjačke nacionalnosti su ubijene od strane pripadnika HVO-a hicima iz vatrenog oružja u kući u naselju Luke, nakon čega je kroz prozor ubačena i aktivirana eksplozivna naprava, dok je preživjeli kasnije odveden u Kaonik. (J. R., str. 3., 8., 9.)

Prethodno su stradali u kući maltretirani. (J. R., str. 3., 9.)

Krajem aprila i početkom maja 1993. su pripadnici HVO-a pretresali i pljačkali kuću u Lukama i prijetili vlasnici bošnjačke nacionalnosti, nakon što su članovi njene porodice zatvoreni u logor “Kaonik”. (D. V., str. 3.)

Civilima u Lukama je prijećeno i tokom juna 1993., te su mučeni i opljačkani. (D. V., str. 3.)

Žena bošnjačke nacionalnosti koja je bila zatočena u vojnom zatvoru u Kaoniku, u prvim mjesecima 1994. je u više navrata silovana. (A. J. i Đ. M., str. 2., 24-26.)